AFFILIATE LÀ GÌ? CÁCH KIẾM TIỀN VÀ BẮT ĐẦU CHO NGƯỜI MỚI

Affiliate Marketing ngày càng được nhiều người lựa chọn để tạo thêm thu nhập online vì có thể bắt đầu mà không cần tự sản xuất hay sở hữu sản phẩm. Nhưng Affiliate là gì, tiền hoa hồng đến từ đâu và người mới nên bắt đầu như thế nào để không mất thời gian thử sai? Cùng HBR Holdings Careers tìm hiểu cách Affiliate Marketing vận hành và những bước cơ bản để bắt đầu trong bài viết dưới đây. 

1. Affiliate là gì?

Affiliate (Affiliate Marketing) hay tiếp thị liên kết là hình thức kiếm tiền bằng cách giới thiệu sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp đến khách hàng. Khi người dùng nhấp vào link Affiliate và thực hiện hành động được yêu cầu như mua hàng, đăng ký hoặc để lại thông tin, người giới thiệu sẽ nhận được hoa hồng.

Điểm đặc trưng của Affiliate là người làm tiếp thị không cần tự sản xuất, nhập hàng hay trực tiếp xử lý đơn. Nhiệm vụ chính là thu hút đúng khách hàng và thúc đẩy họ thực hiện hành động thông qua nội dung, review, video, website, Social Media hoặc các kênh khác.

Có thể hiểu đơn giản theo quy trình:

Bạn giới thiệu sản phẩm → khách hàng nhấp vào link Affiliate → phát sinh chuyển đổi → hệ thống ghi nhận → bạn nhận hoa hồng.

Ví dụ, bạn làm một video review sản phẩm trên TikTok và gắn link Affiliate. Nếu người xem nhấp vào link đó và mua hàng trong điều kiện được chương trình ghi nhận, bạn sẽ nhận một khoản hoa hồng theo chính sách của nhà cung cấp.

Vì vậy, Affiliate không phải là bán hàng trực tiếp, mà là tạo cầu nối giữa khách hàng và doanh nghiệp thông qua nội dung và hệ thống tracking.

Bài viết liên quan: 100+ thuật ngữ Marketing thông dụng Newbie cần biết

2. Affiliate Marketing hoạt động như thế nào?

Một hệ thống Affiliate Marketing thường có 4 bên chính. Mỗi bên giữ một vai trò khác nhau trong quá trình từ lúc sản phẩm được quảng bá đến khi hoa hồng được ghi nhận.

2.1. Advertiser/Merchant – Nhà cung cấp sản phẩm

Advertiser hoặc Merchant là doanh nghiệp sở hữu sản phẩm, dịch vụ và xây dựng chương trình Affiliate.

Họ chịu trách nhiệm cung cấp sản phẩm, quy định mức hoa hồng, điều kiện ghi nhận chuyển đổi và thanh toán cho đối tác khi phát sinh kết quả hợp lệ.

Ví dụ, một sàn thương mại điện tử hoặc thương hiệu mỹ phẩm có thể mở chương trình Affiliate để cộng tác viên giới thiệu sản phẩm đến nhiều khách hàng hơn.

2.2. Publisher/Affiliate – Người quảng bá sản phẩm

Publisher hoặc Affiliate là cá nhân hoặc tổ chức tham gia quảng bá sản phẩm để nhận hoa hồng.

Họ có thể tạo nội dung dưới nhiều hình thức như review, video, bài blog, bài đăng Social Media, livestream hoặc nội dung so sánh sản phẩm. Mỗi Publisher sẽ được cấp một đường link hoặc mã tracking riêng để hệ thống xác định nguồn chuyển đổi.

Đây là bên trực tiếp tạo Traffic và thúc đẩy khách hàng thực hiện hành động.

2.3. Affiliate Network/Platform – Nền tảng trung gian

Affiliate Network hoặc Platform là hệ thống kết nối Advertiser với Publisher và hỗ trợ theo dõi toàn bộ quá trình chuyển đổi.

Nền tảng thường đảm nhiệm các chức năng như:

• Cấp link Affiliate riêng cho từng Publisher.
• Theo dõi Click và Conversion.
• Ghi nhận đơn hàng hoặc Lead hợp lệ.
• Tính hoa hồng.
• Tổng hợp báo cáo và hỗ trợ thanh toán.

Trong một số mô hình, doanh nghiệp có thể tự vận hành chương trình Affiliate mà không cần Network trung gian.

2.4. Customer – Khách hàng

Customer là người nhìn thấy nội dung Affiliate, nhấp vào đường link và thực hiện hành động như mua hàng, đăng ký hoặc để lại thông tin.

Khi hành động đáp ứng đúng điều kiện của chương trình, hệ thống tracking sẽ ghi nhận chuyển đổi và phân bổ hoa hồng cho Publisher tương ứng.

Có thể hình dung quy trình Affiliate Marketing như sau:

Advertiser tạo chương trình → Publisher lấy link Affiliate → quảng bá sản phẩm → Customer nhấp link và chuyển đổi → hệ thống tracking ghi nhận → Publisher nhận hoa hồng.

3. Làm Affiliate kiếm tiền bằng cách nào?

Người làm Affiliate không được trả tiền chỉ vì chia sẻ link. Thu nhập chỉ phát sinh khi khách hàng thực hiện đúng hành động mà chương trình quy định. Tùy mô hình, hoa hồng có thể được tính theo đơn hàng, Lead, hành động hoặc lượt nhấp.

3.1. CPS – Nhận hoa hồng khi có đơn hàng

CPS (Cost Per Sale) là hình thức Publisher nhận hoa hồng khi khách hàng mua hàng thành công qua link Affiliate.

Đây là mô hình phổ biến trên các sàn thương mại điện tử và nhiều chương trình bán lẻ. Mức hoa hồng có thể tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị đơn hàng hoặc một khoản cố định cho mỗi đơn hợp lệ.

Ví dụ, nếu sản phẩm có giá 1.000.000 đồng và mức hoa hồng là 8%, Publisher có thể nhận 80.000 đồng khi đơn hàng đáp ứng đủ điều kiện ghi nhận.

3.2. CPL – Nhận hoa hồng khi có Lead

CPL (Cost Per Lead) là hình thức trả hoa hồng khi khách hàng tiềm năng để lại thông tin theo yêu cầu, chẳng hạn:

• Điền form đăng ký.
• Để lại số điện thoại.
• Đăng ký tư vấn.
• Đăng ký dùng thử.
• Hoàn thành một biểu mẫu xác định.

Publisher chưa cần tạo ra đơn hàng ngay mà tập trung thu hút đúng nhóm khách hàng có nhu cầu.

3.3. CPA – Nhận hoa hồng khi khách hàng thực hiện hành động

CPA (Cost Per Action) là mô hình Publisher nhận hoa hồng khi người dùng hoàn thành một hành động cụ thể do Advertiser quy định.

Hành động đó có thể là tải ứng dụng, mở tài khoản, đăng ký dịch vụ, hoàn thành hồ sơ hoặc thực hiện một bước chuyển đổi khác.

So với CPS, CPA có phạm vi rộng hơn vì kết quả được ghi nhận không nhất thiết phải là một giao dịch mua hàng.

3.4. CPC – Nhận hoa hồng theo lượt nhấp

CPC (Cost Per Click) là hình thức Publisher được trả tiền dựa trên số lượt người dùng nhấp vào link hoặc nội dung quảng bá.

Mô hình này yêu cầu khả năng tạo Traffic tốt vì thu nhập phụ thuộc nhiều vào lượng truy cập và chất lượng người dùng được dẫn sang trang đích.

Tuy nhiên, CPC ít phổ biến hơn CPS, CPL hoặc CPA trong nhiều chương trình Affiliate hiện nay.

Nhìn chung, thu nhập từ Affiliate phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lượng Traffic, tỷ lệ nhấp, tỷ lệ chuyển đổi và mức hoa hồng của từng chương trình. Vì vậy, người mới nên tập trung vào đúng sản phẩm, đúng tệp khách hàng và nội dung có khả năng tạo chuyển đổi thay vì chỉ cố gắng chia sẻ thật nhiều link.

4. Người mới có thể làm Affiliate trên những kênh nào?

Người mới có thể triển khai Affiliate trên nhiều nền tảng khác nhau. Tuy nhiên, thay vì làm cùng lúc quá nhiều kênh, nên chọn một kênh phù hợp với thế mạnh và hành vi của tệp khách hàng mục tiêu.

• TikTok/TikTok Shop: Phù hợp với video ngắn, review, hướng dẫn sử dụng, so sánh sản phẩm hoặc livestream. Đây là kênh dễ tiếp cận người dùng nhanh nếu nội dung đủ hấp dẫn.
• Facebook: Có thể làm Affiliate qua Profile cá nhân, Fanpage hoặc Group. Kênh này phù hợp với nội dung chia sẻ kinh nghiệm, review và xây dựng cộng đồng theo từng chủ đề.
• YouTube: Phù hợp với video review chuyên sâu, hướng dẫn, unbox hoặc so sánh nhiều sản phẩm. Nội dung có thể tiếp tục tạo lượt xem trong thời gian dài nếu tối ưu tốt.
• Website/Blog: Thích hợp với người muốn làm nội dung dài hạn thông qua SEO. Các bài review, so sánh, top sản phẩm hoặc hướng dẫn mua hàng có thể kéo Traffic từ Google và dẫn người đọc tới link Affiliate.
• Email/Community: Nếu đã có sẵn tệp người theo dõi hoặc cộng đồng riêng, bạn có thể giới thiệu sản phẩm qua email, newsletter, group kín hoặc các kênh chăm sóc thành viên.

Không có kênh nào tốt nhất cho tất cả mọi người. Nếu bạn mạnh về video, TikTok hoặc YouTube sẽ dễ bắt đầu hơn; nếu có khả năng viết và làm SEO, website có thể phù hợp; còn nếu đã có cộng đồng sẵn, Facebook hoặc Email sẽ phát huy lợi thế tốt hơn.

Với người mới, cách an toàn hơn là chọn một kênh chính để tập trung xây nội dung và hiểu hành vi người dùng, sau đó mới mở rộng sang các kênh khác.

5. Cách bắt đầu làm Affiliate Marketing cho người mới

Với người mới, làm Affiliate hiệu quả không bắt đầu từ việc lấy thật nhiều link để chia sẻ. Quan trọng hơn là chọn đúng thị trường, đúng sản phẩm và xây được nội dung có khả năng tạo chuyển đổi.

5.1. Chọn thị trường ngách phù hợp

Thay vì quảng bá quá nhiều nhóm sản phẩm cùng lúc, bạn nên chọn một ngách cụ thể để tập trung xây nội dung và tệp người theo dõi.

Ví dụ, thay vì làm chung chung về “mỹ phẩm”, có thể đi sâu vào skincare cho da dầu, mỹ phẩm cho sinh viên hoặc sản phẩm chăm sóc tóc.

Một ngách phù hợp thường đáp ứng ba yếu tố: có nhu cầu thực tế, có sản phẩm để làm Affiliate và bạn có khả năng tạo nội dung lâu dài.

5.2. Chọn sản phẩm và chương trình Affiliate

Sau khi xác định ngách, bước tiếp theo là lựa chọn sản phẩm phù hợp với tệp khách hàng.

Không nên chỉ nhìn vào mức hoa hồng cao. Người mới cần xem thêm:

• Sản phẩm có đúng nhu cầu người xem hay không.
• Thương hiệu có đủ uy tín hay không.
• Chính sách ghi nhận đơn hàng và hoa hồng có rõ ràng không.
• Sản phẩm có đủ thông tin để bạn tạo nội dung hay không.
• Tỷ lệ chuyển đổi có phù hợp với mức giá sản phẩm hay không.

Một sản phẩm hoa hồng thấp nhưng dễ bán đôi khi hiệu quả hơn sản phẩm hoa hồng cao nhưng rất khó chuyển đổi.

5.3. Chọn một kênh nội dung chính

Khi mới bắt đầu, bạn không cần xuất hiện đồng thời trên TikTok, Facebook, YouTube và website.

Hãy chọn một kênh phù hợp nhất với thế mạnh của mình. Nếu mạnh về video ngắn, có thể bắt đầu từ TikTok; nếu thích viết và nghiên cứu từ khóa, website hoặc blog sẽ phù hợp hơn.

Mục tiêu ban đầu là hiểu cách tạo nội dung trên một nền tảng và xây được nguồn Traffic ổn định trước khi mở rộng.

5.4. Xây dựng nội dung giải quyết nhu cầu trước khi gắn link

Affiliate hiệu quả thường bắt đầu từ nội dung hữu ích, thay vì một bài đăng chỉ có lời kêu gọi mua hàng.

Bạn có thể xây nội dung theo những dạng như:

• Review trải nghiệm sản phẩm.
• So sánh hai hoặc nhiều lựa chọn.
• Hướng dẫn sử dụng.
• Gợi ý sản phẩm theo từng nhu cầu.
• Giải đáp vấn đề khách hàng thường gặp.
• Chia sẻ kinh nghiệm hoặc case thực tế.

Khi nội dung giúp người xem giải quyết đúng vấn đề họ đang quan tâm, link Affiliate sẽ trở thành bước tiếp theo tự nhiên trong hành trình mua.

5.5. Đặt link Affiliate và CTA phù hợp

Link Affiliate cần được đặt ở vị trí người xem dễ tìm thấy như bio, mô tả video, bài viết hoặc Landing Page tùy từng nền tảng.

CTA cũng nên cụ thể và phù hợp với nội dung, chẳng hạn “Xem giá hiện tại”, “Tham khảo sản phẩm tại đây” hoặc “Xem chi tiết ưu đãi” thay vì liên tục thúc ép người dùng mua ngay.

Bên cạnh đó, người làm Affiliate nên minh bạch khi nội dung có chứa liên kết tiếp thị để duy trì sự tin tưởng với người xem.

5.6. Theo dõi Click, Conversion và hoa hồng để tối ưu

Sau khi có Traffic, bạn cần theo dõi dữ liệu để biết nội dung nào thực sự tạo ra kết quả.

Một số chỉ số cơ bản gồm lượt Click, Conversion Rate, số đơn hợp lệ, giá trị đơn hàng và hoa hồng nhận được.

Ví dụ, một video có rất nhiều lượt xem nhưng ít Click có thể cần điều chỉnh CTA. Ngược lại, có nhiều Click nhưng ít đơn hàng thì vấn đề có thể nằm ở sản phẩm, mức giá hoặc mức độ phù hợp với tệp khách hàng.

Thay vì liên tục tạo nội dung mới theo cảm tính, hãy dựa vào dữ liệu để xác định chủ đề nào tạo chuyển đổi tốt, sản phẩm nào dễ bán và kênh nào mang lại hiệu quả cao hơn.

6. Những sai lầm người mới thường gặp khi làm Affiliate

Affiliate có thể bắt đầu với chi phí thấp, nhưng nếu triển khai thiếu định hướng, người mới rất dễ mất nhiều thời gian mà không tạo ra chuyển đổi. Một số sai lầm phổ biến gồm:

• Chọn sản phẩm chỉ vì hoa hồng cao: Mức hoa hồng hấp dẫn chưa chắc đồng nghĩa với sản phẩm dễ bán. Quan trọng hơn là mức độ phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của khách hàng.
• Spam link nhưng không tạo giá trị: Chỉ liên tục gắn link mua hàng mà thiếu nội dung hữu ích khiến người xem dễ mất niềm tin và bỏ qua CTA.
• Làm quá nhiều nền tảng cùng lúc: TikTok, Facebook, YouTube hay Website đều cần thời gian để hiểu cách vận hành. Dàn trải quá sớm dễ khiến nội dung thiếu chiều sâu và khó tối ưu.
• Sao chép nội dung của người khác: Nội dung thiếu góc nhìn riêng khó tạo được sự tin tưởng, đặc biệt với các dạng review hoặc so sánh sản phẩm.
• Chỉ nhìn vào lượt Click: Nhiều Click chưa chắc tạo ra thu nhập nếu Conversion thấp, đơn bị hủy hoặc khách hàng không đúng tệp.
• Quảng bá sản phẩm chưa tìm hiểu kỹ: Giới thiệu sản phẩm chất lượng kém hoặc truyền tải thông tin thiếu chính xác có thể làm mất uy tín với người theo dõi.
• Kỳ vọng kiếm tiền quá nhanh: Affiliate cần thời gian để xây Traffic, thử nội dung, tìm sản phẩm phù hợp và tối ưu chuyển đổi. Việc đổi ngách hoặc đổi kênh liên tục thường khiến quá trình bắt đầu lại từ đầu.

Với người mới, cách tiếp cận phù hợp hơn là chọn một ngách, một kênh và một nhóm sản phẩm để thử nghiệm đủ lâu, sau đó dựa trên dữ liệu thực tế để quyết định nên tiếp tục tối ưu hay thay đổi hướng triển khai.

Xem thêm: Mô tả công việc Marketing: Nhiệm vụ, kỹ năng, lương & mẫu JD

7. Câu hỏi thường gặp về Affiliate Marketing

7.1. Làm Affiliate có cần vốn không?

Không bắt buộc phải có nhiều vốn để bắt đầu Affiliate. Bạn có thể tạo nội dung trên TikTok, Facebook, YouTube hoặc blog cá nhân rồi gắn link tiếp thị liên kết.

Tuy nhiên, trong quá trình làm, bạn vẫn có thể phát sinh chi phí cho việc mua sản phẩm trải nghiệm, chạy quảng cáo, xây website hoặc sử dụng công cụ hỗ trợ.

7.2. Không có nhiều người theo dõi có làm Affiliate được không?

Có. Số lượng follower không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng tạo thu nhập từ Affiliate.

Một kênh nhỏ nhưng nội dung đúng nhu cầu, tiếp cận đúng tệp và có độ tin cậy vẫn có thể tạo chuyển đổi tốt hơn một kênh lớn nhưng người xem không quan tâm đến sản phẩm được giới thiệu.

7.3. Làm Affiliate có cần tự mua sản phẩm không?

Không phải chương trình nào cũng yêu cầu Publisher phải tự mua sản phẩm.

Tuy nhiên, nếu làm nội dung dạng review hoặc trải nghiệm thực tế, việc trực tiếp sử dụng sản phẩm sẽ giúp nội dung cụ thể và đáng tin cậy hơn. Nếu chưa có điều kiện mua, bạn vẫn có thể làm nội dung tổng hợp, so sánh hoặc hướng dẫn dựa trên nguồn thông tin chính xác.

7.4. Làm Affiliate bao lâu thì có thu nhập?

Không có mốc thời gian cố định. Có người tạo ra đơn hàng sớm, trong khi người khác cần vài tháng để xây Traffic, thử nội dung và tìm được sản phẩm phù hợp.

Thời gian tạo ra thu nhập phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngách lựa chọn, chất lượng nội dung, lượng Traffic, tỷ lệ chuyển đổi và mức độ cạnh tranh.

7.5. Người mới nên bắt đầu Affiliate trên TikTok, Facebook hay Website?

Nên chọn theo thế mạnh và nguồn lực của bản thân.

TikTok phù hợp nếu bạn mạnh về video ngắn và muốn tiếp cận người dùng nhanh. Facebook phù hợp với người đã có Profile, Fanpage hoặc cộng đồng. Website phù hợp với người có khả năng viết, làm SEO và muốn xây nguồn Traffic dài hạn.

Người mới nên chọn một kênh chính để tập trung trước, thay vì triển khai nhiều nền tảng cùng lúc.

7.6. Affiliate Marketing có phải đa cấp không?

Không. Affiliate Marketing và mô hình đa cấp là hai cơ chế khác nhau.

Affiliate tập trung vào việc giới thiệu sản phẩm hoặc dịch vụ và nhận hoa hồng khi phát sinh kết quả hợp lệ qua link hoặc mã tracking. Thu nhập chủ yếu đến từ hiệu quả quảng bá và chuyển đổi.

Trong khi đó, mô hình đa cấp thường có cơ chế xây dựng mạng lưới người tham gia theo nhiều tầng và có thể phát sinh hoa hồng từ hoạt động của tuyến dưới. Vì vậy, khi tham gia Affiliate, người mới nên kiểm tra rõ nguồn thu nhập đến từ đâu, cách tính hoa hồng và điều kiện tham gia trước khi đăng ký.

Qua bài viết, bạn đã hiểu rõ Affiliate là gì, cách mô hình này hoạt động, các hình thức tính hoa hồng và những bước cơ bản để bắt đầu. Muốn làm Affiliate hiệu quả, người mới nên tập trung vào một ngách phù hợp, một kênh nội dung chính và những sản phẩm thực sự phù hợp với nhu cầu người xem, thay vì chạy theo số lượng link hay mức hoa hồng cao.

Affiliate có thể là một hướng tạo thêm thu nhập online, nhưng kết quả phụ thuộc nhiều vào chất lượng nội dung, khả năng tạo Traffic và tối ưu chuyển đổi. Bắt đầu nhỏ, theo dõi dữ liệu và cải thiện dần sẽ thực tế hơn việc kỳ vọng có thu nhập ngay trong thời gian ngắn.

Nếu bạn muốn phát triển kỹ năng Content, Social Media và Marketing qua công việc thực tế, có thể tham khảo vị trí Cộng tác viên Truyền thông tại HBR Holdings hoặc xem thêm các vị trí đang tuyển tại HBR Holdings để lựa chọn cơ hội phù hợp với định hướng của mình.